[Ảnh văn hóa] Lễ cưới của người Chăm Bani hiện nay

[Ảnh văn hóa] Lễ cưới của người Chăm Bani hiện nay

Những tấm ảnh này được chụp bởi nhà nhiếp ảnh người Chăm, tên là Jamen Ivan. Những hình ảnh này khắc họa đặc sắc dấu ấn của thời gian và lễ tục của người Chăm theo tín ngưỡng Bani/Awal ở làng Chăm Văn Lâm, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.

Xin chia sẻ đến độc giả Chamstudies những hình ảnh văn hóa này.

Continue reading

[Ảnh văn hóa] Phong tục lễ cưới Chăm đạo Bani 

[Ảnh văn hóa] Phong tục lễ cưới Chăm đạo Bani 

Tác giả: Nguyễn Ngọc Quỳnh

Ảnh: Ngọc Sơn

Trước đây lễ cưới của người Chăm Bani thường được tiến hành trọng thể ở Thánh Đường ( Sang Magik ) với dụng ý hồi tưởng lại hôn lễ của con gái thánh Mohammat là Fatimah với Ali. ngày nay đám cưới của Chăm Bani chủ yếu được tiến hành ở nhà. Trước khi cưới một ngày, ở nhà gái dựng lên một cái rạp ở ngoài sân để làm nơi đón tiếp khách hai họ và làng xóm. Nếu hôn lễ chính thức cưới vào ngày thứ tư thì chiều thứ ba nhà trai phải lo tổ chức lễ để đưa con trai mình ra khỏi nhà. Sau khi ăn uống xong ở nhà trai, họ hàng cùng với ông mai của chú rể dẫn chàng trai về bên nhà gái chú rể ăn mặc theo phong tục nếu chàng trai đã được làm lễ Akarak thì phải mặc áo Luak, nếu chàng trai chưa trải qua lễ Akarak thì phải mặc áo trắng sơ mi kèm theo áo (Sah)

Kajang Lakhah biểu tượng cho thánh đường tạm của người Chăm theo đạo Bani thuở xưa người Chăm con trai phải cưới vợ không giống như bây giờ, vào thời kỳ loạn lạc Vua chúa và thần phải bàn lại với nhau để quy ra luật lệ làm cái Kajang Lakhah Po Acar thời xưa đi làm lễ cưới thì phải mang theo ( gai Kutruw ) cùng với ( Cíew Bang ) cái gậy. Kajang lakhah thì phải làm lễ ở nhà con gái vì các chàng trai khi làm lễ cưới xong thì phải đi tòng quân chiến đấu để giữ biên cương, gái cưới trai là một cái cớ để người chồng gửi người vợ mình cho nhà mẹ đẻ của cô ấy nếu chàng trai có hy sinh bỏ mạng ở chiến trường thì các cô gái vẫn được đi thêm bước nữa
Continue reading

The trade routes from the Central Highlands to the Central Coast in the past

• Nguyen Thi Hoa
Institute of Sustainable Development of the Central Highlands

To exchange goods from the Central Highlands to the Central Coast of Vietnam, there must have been some trade routes in the past. Indeed, there were at least two trade routes that the Central Highlanders in Vietnam used to take to exchange goods with people on the Central Coast. One route went to the towns of Phan Ri and Phan Rang where the Cham people lived and the other route led to Khanh Hoa and Phu Yen provinces where the Kinh people lived. These were local man-made trails that started out from highlanders’ villages. Continue reading

Về Các Danh Xưng Chỉ Người Chàm

Tạ Chí Đại Trường

Tạp San Sử Địa 17-18

Danh xưng dùng để chỉ dân tộc đã từng có một đế quốc rộng lớn hiện nằm trên phần đất Việt, Miên, Lào, thật cũng không nhiều gì lắm. Những tên được ghi trên giấy tờ, bia đá, có khác nhau tùy thuộc ngôn ngữ sử dụng, nhưng người ta có thể dễ dàng nối kết nguồn gốc để tìm ra giải thích hợp lý. Những tên do tiếng gọi thông thường của dân chúng gây ít nhiều lúng túng cho người tìm hiểu vì tính chất thiếu cố định và thiếu lưu giữ của lời truyền khẩu. Có người bỏ cuộc, có người đoán phỏng chừng. Bây giờ đến lượt chúng ta thử cố gắng tìm một ý kiến xác quyết xem sao.

*

Danh xưng thường được dùng nhiều nhất từ dân chúng đến tầng lớp cai trị là tên tiếng Việt gọi là Chàm. Ở Hạ Lào có địa danh Cham-bassak, ở Cambodge có Kompong Cham (Vũng Chàm), Spéan-Chàm (Cầu Chàm). Vùng kinh thành Chà-bàn cũng có Cầu-Chàm trên Quốc lộ số I ngang qua thành Bình-Định mà sử quan đã chịu khó dịch ra một tên thơ mộng là Lam kiều. Nhưng dấu vết còn lại nhiều nhất là ở nơi đã phát sinh danh xưng đó. Vùng tỉnh Quảng-nam, Quảng-tín bây giờ cho đến cuối thế kỷ I8 vẫn được các người ngoại quốc gọi là tỉnh Chàm. Tên gọi hẳn phải dựa vào truyền thống địa phương vì thành phố Quảng-nam vẫn được vua quan Việt gọi là Chiêm-doanh. Có làng Chiêm Sơn thuộc quận Duy-xuyên, 2 làng Chiêm-lai (thượng và hạ) của quận Điện-bàn. Cù lao Chàm còn đến bây giờ, và Cửa Đại chỉ là tên rút của Đại Chiêm hải khẩu.

Continue reading

[News] Rediscovering Cham Heritage in Cambodia: Language, Script, and Community

Cham Language Written in Notebook by StudentProfessor Jorge López CortinaDepartment of Languages, Literatures, and Cultures, will discuss the Cham Heritage Extension Program, a literacy project that ran between 2011 and 2017 and saw the first formal attempts to produce literacy materials for the Western Cham language and train instructors as advocates of Cham literacy to the wider community. The event will take place on Monday, March 19, at 6 p.m. in the University Libraries Common Area, second floor.

Initially envisioned as a small literacy project for a few villages, the Cham Heritage Extension Program produced six textbooks and language guides, trained more than 30 Cham teachers, and served over 2,400 students. Most importantly, the program has expanded the scope of use of the written Cham language, producing not only textbooks, but children’s books, books of poetry, and a monthly general interest publication, Mukva, the first ever Cham language periodical. The program also established the Cham Language Advisory Committee, a body that watches over all these initiatives in order to ensure that the process of normalization of the Cham language is steered by the Cham community.

 

Continue reading

Cham Language, Literature and Literacy

EMC and Breogan Consulting are currently on the 4th iteration of our Cambodian – Cham language literacy program. This blog is a brief summary of the work and achievements.

The Cham Heritage Expansion (CHE) program  involves the standardization of the written form, production of variety of Cham language training materials and text books, other literature, design and implementation of teacher and student training. The teaching program takes place outside state school hours in parallel to the state school system, and thus is supplementary / complementary program.

CHE is currently in its fourth iteration scheduled to complete approximately end 2017. EMC has been the prime contractor for each iteration since 2012, in partnership with Breogan Consulting (and its progenitors), who are experts in anthropology, linguistics and language education and specialize in Cham language. Continue reading

Thư Mục Tài Liệu Tham Khảo Về Nghiên Cứu Chăm ở Việt Nam

Thư Viện Dân tộc học, Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam.

Số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội.

Đây là các đầu sách có trong thư viện Dân tộc học. Các bạn đọc có thể tải file dưới để tìm hiểu các nghiên cứu về dân tộc Chăm ở Việt Nam xưa và hiện nay.

Hình ảnh có liên quan

Continue reading

Một bản Phổ chí nói về quan hệ Việt – Chăm

Chamstudies xin đăng lại bài viết này từ trang nghiên cứu lịch sử để giúp quý đồng nghiệp gần xa có thêm thông tin về những phát hiện mới trong nghiên cứu sử Champa. Cảm ơn BQT trang Nghiên cứu Lich sử.

Võ Văn Thắng

link_s104

I. GIỚI THIỆU

Trong các tài liệu có tính chất phổ thông, nước Chiêm Thành (hay Champa) thường được nhắc đến như là một vương quốc hình thành ở vùng đất miền Trung Việt Nam, từ khoảng thế kỷ II và tồn tại đến thế kỷ XVII. Lãnh thổ của vương quốc này ở thời kỳ rộng lớn nhất bao gồm từ Quảng Bình đến Bình Thuận ngày nay. Lịch sử của nước Chiêm Thành được viết chủ yếu dựa theo các nguồn tư liệu của các nhà du hành và sử gia Trung Quốc, cùng một số văn bia chữ Phạn và chữ Chăm.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, một số nhà nghiên cứu về Đông Nam Á và Việt Nam muốn xác định lại khái niệm Champa. Theo đó, không nên hiểu Champa như một quốc gia với một lịch sử mạch lạc và liên tục do các sử gia thế kỷ XX khái quát nên. Champa được nhìn nhận như là một từ chỉ chung cho nhiều vương quốc hoặc nhiều tiểu quốc cùng tồn tại ở dải đất miền Trung và có những thời kỳ thịnh suy không đồng đều.[1] Continue reading

Vương Quốc Champa. Địa Dư, Dân Cư và Lịch Sử

Gs. Ts. Pièrre-Bernard LAFONT
Chuyển ngữ sang tiếng Việt bởi
Hassan Poklaun

Kết quả hình ảnh cho vÆ°Æ¡ng quốc champa địa dÆ° dân cÆ° và lịch sá»­LỜI MỞ ĐẦU

Champa là một vương quốc xuất hiện tại miền trung Việt Nam từ thế kỷ thứ II cho đến đầu thế kỷ thứ XIX. Vào những thời kỳ vàng son nhất, lãnh thổ Champa bao gồm vùng đồng bằng duyên hải và cả khu vực cao nguyên của miền trung Việt Nam hiện nay, nằm giữa hai bán vĩ tuyến 18 và 11.

Thế kỷ thứ X là thời kỳ đánh dấu cho trang sử huy hoàng nhất của Champa, nhưng cũng là giai đoạn mà vương quốc này bắt đầu đối phó với Đại Việt vừa mới thoát ra khỏi nền đô hộ của Trung Hoa để tạo cho mình một quốc gia có chủ quyền. Kể từ đó, vương quốc Đại Việt khởi đầu làm áp lực với Champa càng ngày càng lớn mạnh, gây ra sự xụp đổ thủ đô Vijaya (Đồ Bàn) vào năm1471, kéo theo cuộc Nam Tiến nhằm xâm chiếm lãnh thổ phía bắc của Champa đồng thời phá tan cả truyền thống Ấn Giáo, vốn là yếu tố cơ bản trong tiến trình phát triển nền văn minh của vương quốc này. Mặc dầu lãnh thổ Champa bị thu hẹp vào khu vực ở phía nam kể từ thế kỷ Vuơng quốc Champa thứ XV nhưng vương quốc Champa vẫn còn tồn tại với danh nghĩa là một quốc gia độc lập có chủ quyền, tiếp tục biểu dương sức năng động của mình để củng cố lại hệ thống tổ chức xã hội và dung nạp thêm các giá trị tinh thần mới để xây dựng cho mình một nền văn minh có đặc thù rất là riêng biệt. Continue reading