Parlons cham du Vietnam — Agnès De Féo

“Parlons cham du Vietnam”

Agnès De Féo

Le cham est une langue austronésienne parlée par les Chams, héritiers d’un royaume indianisé d’Asie du Sud-Est, le Champa, qui occupait la moitié sud du Vietnam actuel. Les Chams n’ont pas, contrairement aux Khmers, conservé leur État. Vaincu au fil des siècles par le royaume des Viêts, le Champa a disparu comme une peau de chagrin, laissant des vestiges architecturaux et artistiques inestimables.

Les Chams d’aujourd’hui représentent un demi-million de locuteurs. Ils peuplent toujours le territoire de leur ancien royaume au sud du Vietnam, mais vivent majoritairement en diaspora, notamment au Cambodge.

Parlons cham propose une initiation à la langue de ce peuple matrilinéaire pratiquant des formes originales de brahmanisme et d’islam. Un peuple minoritaire, certes, mais confronté aux grands enjeux de la modernité en conservant sa langue et son écriture par un attachement indéfectible au Champa, puissant fédérateur d’imaginaire.

Continue reading

Con đường di sản – LỄ HỘI KATÊ

Con đường di sản – LỄ HỘI KATÊ

Con đường di sản – LỄ HỘI KATÊ 🌿✨🍁Sắc Màu Các Dân Tộc (VTV 2017)

Nghiên Cứu Chăm – Chamstudies 發佈於 2018年8月6日星期一

Con đường di sản – LỄ HỘI KATÊ
🌿🍁
Sắc Màu Các Dân Tộc (VTV 2017)

Historical, Ethnographic, and Contemporary Political Analyses of the Muslims of Kampuchea and Vietnam

Historical, Ethnographic, and Contemporary Political Analyses of the Muslims of Kampuchea and Vietnam

Raymond Scupin

Abstract

This paper surveys the historical, early ethnographic, and contemporary political analyses of the Cham Muslims of Kampuchea and Vietnam. The historical overview describes the Indic and Islamic influence on the traditional kingdom of Champa, the consequences of French colonialism, and the results of the Vietnam war. The ethnographic description of the Cham is based on early French scholarly depictions that were influenced by Orientalist modes of representation. The contemporary political analysis is derived from scholarly attempts at assessing the recent situation of Cham Muslims as they faced genocide in Cambodia and experienced ethnic repression in Vietnam.
Full Text on Academia.com: http://bit.ly/ScupinSOJOURN
Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia
Vol. 10, No. 2 (October 1995), pp. 301-328

Minorities at Large: New Approaches to Minority Ethnicity in Vietnam

Minorities at Large: New Approaches to Minority Ethnicity in Vietnam

Philip Taylor, editor

This collection represents a new approach to minority ethnicity in Vietnam. Drawing on ethnographic and historical research in the highlands and lowlands, eight essays provide rich descriptions of a wide variety of ethnic minority experiences. They offer provocative analyses that challenge stereotypes about minority groups in scholarship and official development policy. While powerful forces such as warring armies, the socialist state, or the market economy often are said to have undermined the livelihoods and identities of once-autonomous peoples, these studies reveal how peoples at the periphery of the modern nation state nonetheless have been active in the transformation and redefinition of their worlds. The chapters situate contemporary minority transnational networks in the context of older translocal affiliations, identities, and livelihood strategies. In contrast with the attention devoted in previous studies to the state ethnic classification project, the studies shed light on popular identifications in circulation, and transition, among ethnic minorities themselves.

 

Continue reading

Biểu tượng của sự tái sinh trong lễ hỏa táng của người Chăm Ahier

BIỂU TƯỢNG CỦA SỰ TÁI SINH TRONG LỄ HỎA TÁNG CỦA NGƯỜI CHĂM AHIÉR/BÀLAMÔN 

(một nghiên cứu nhân học về biểu tượng trong nghi lễ)

ĐỔNG THÀNH DANH*

Tóm tắt: Bài viết này là kết quả của một nghiên cứu về lễ nghi dựa trên quan điểm của nhân học biểu tượng. Trong đó, tác giả phân tích các biểu tượng cụ thể trong nghi lễ hỏa táng của người Chăm Ahiér (thường gọi là Chăm Bàlamôn, tức cộng đồng Chăm ảnh hưởng Hindu giáo) tại Ninh Thuận, đồng thơi liên kết các biểu tượng đó thành một chuỗi phản ánh một ý nghĩa chung của toàn bộ diễn trình nghi lễ. Thông qua cách mà họ lý giải về các biểu tượng trong nghi lễ này, tác giả cũng muốn phác họa một phần quan niệm và tư duy của người Chăm Ahiér nói riêng và Chăm nói chung về cái chết, sự bất tử, tái sinh, linh hồn và thế giới. Đồng thời nghiên cứu này – thông qua một trường hợp cụ thể – cũng muốn đóng góp thêm một vài vấn đề lý thuyết cho nghiên cứu biểu tượng trong một nghi lễ biểu tượng điển hình.

Từ khóa: Tang ma, hỏa táng, tái sinh, biểu tượng, nhân học biểu tượng, người Chăm.

* Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm Ninh Thuận

Continue reading

Yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo trong tôn giáo của người Chăm Ahiér qua bộ kinh Lá buông (Agal Bac) mới phát hiện


YẾU TỐ BẢN ĐỊA, BÀLAMÔN GIÁO VÀ ISLAM GIÁO TRONG TÔN GIÁO CỦA NGƯỜI CHĂM AHIÉR QUA BỘ KINH LÁ BUÔNG (AGAL BAC) MỚI PHÁT HIỆN

Sakaya

Tóm tắt: Bài viết này, tác giả giới thiệu tổng quan về chủ đề, nội dung của bộ kinh – văn bản lá buông (agal bac) mà tu sĩ Basaih, Po Adhia người Chăm Ahiér đang lưu giữ và dùng để hành lễ hiện nay. Thông qua bộ kinh và việc thực hành nghi lễ của các tu sĩ, tác giả bóc tách nhiều lớp văn hóa, tôn giáo khác nhau trong cộng đồng Chăm. Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng: tôn giáo Bàlamôn ở người Chăm Ahiér không hoàn toàn chính thống mà là sự dung hòa các yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo.

Continue reading

The Barefoot Anthropologist: The Highlands of Champa and Vietnam in the Words of Jacques Dournes

The Barefoot Anthropologist: The Highlands of Champa and Vietnam in the Words of Jacques Dournes

Andrew Hardy

French anthropologist Jacques Dournes lived in Vietnam for 25 years, from 1946 to 1970, studying the culture of the Jarai and other highland ethnic groups. He became a renowned ethnographer and the Jarai people became his lifelong passion.

In part 1 of this study, Andrew Hardy explores Dournes’s challenging monograph Potao, une théorie de pouvoir chez les Indochinois jorai and his views on the role of the highlanders in ancient Champa. In part 2, Dournes speaks animatedly with the author about the Jarai, his feelings about culture and economics, his understanding of Vietnam’s history, and his personal experience of living in the Central Highlands. The French transcript of the interview is presented in the appendix.

ANDREW HARDY works at the Ecole Francaise d’Extreme-Orient (EFEO), specializing in the history of Vietnam. He is the author of Red Hills: Migrants and the State in the Highlands of Vietnam.

Khám phá Palei Hamu Craok (Discover Hamu Craok Village)

Khám phá Palei Hamu Craok

Khám phá làng Gốm Bàu Trúc – Ninh Thuận (Palei Hamu Craok)🏺🗿🏆 Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công và kỹ thuật. (HTVHV Tập 30)

Nghiên Cứu Chăm – Chamstudies 發佈於 2018年7月26日星期四

Khám phá làng Gốm Bàu Trúc – Ninh Thuận (Palei Hamu Craok)
🏺🗿
Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công và kỹ thuật. (HTVHV Tập 30)

Miền Trung Việt Nam và Văn hóa Champa: Một cái nhìn địa văn hóa

Image result for Tran Quoc VuongTrần Quốc Vượng 

Trên dải đất miền Trung Việt Nam hiện tại, chủ yếu là từ Đèo Ngang cho đến Hàm Thuận, nhiều thời bao gồm cả Tây Nguyên, đã nảy sinh, phát sáng rực rỡ rồi tắt dần một nền văn minh độc đáo, ta gọi là văn minh Chămpa

  1. Lời mở

Từ một hai thế kỷ đầu Công nguyên cho đến các thế kỷ XVII-XVIII, trên dải đất miền Trung Việt Nam hiện tại, chủ yếu là từ Đèo Ngang cho đến Hàm Thuận, nhiều thời bao gồm cả Tây Nguyên, đã nảy sinh, phát sáng rực rỡ rồi tắt dần một nền văn minh độc đáo, ta gọi là văn minh Chămpa mà sợi dây liên kết (theo F. Engels: “sợi dây liên kết văn minh là Nhà nước” (xem Nguồn gốc gia đình tư hữu và Nhà nước, 1882) là các nhà nước mà sử sách Trung Hoa, Đại Việt gọi bằng những tên Lâm ẤpHoàn VươngChiêm Thành, với các miền lãnh thổ – cũng có thể là các “tiểu quốc” xuất hiện trong sử sách Hoa Việt dưới những cái tên Địa Lý, Ma Linh, Bố Chính, châu Ô, châu Lý, Chiêm Động, Cổ Lũy, Thi Bị, Thượng Nguyên, Bôn đà lãng…, hay trong bi ký Phạn – Chàm với những tên Chămpapura, Amaravati, Vijaya, Kauthara, Panduranga, Virapura, v.v…

Văn minh Chămpa đã tắt, hay đúng hơn, các nhà nước Chămpa đã không còn tồn tại từ vài trăm năm nay, song tộc Chăm và các tộc bà con theo mẫu hệ còn đó: Chăm H’rê, Chăm H’roi, Raglai, Jarai, Rhaday… Văn hóa Chăm vẫn còn đây, sống động ở Ninh Thuận (với làng gốm Bàu Trúc), Bình Thuận hay là các phế tích “thành lồi’, “giếng Hời”, “cánh đồng chăm” theo cách gọi của người Kinh – Việt ở Bình – Trị – Thiên, Nam – Ngãi – Bình – Phú, Khánh Hòa – Phan Rang, Phan Rí, Phan Thiết…, những “thánh địa” (sanctuaive) Mỹ Sơn, Đồng Dương, Phong Nha, những cụm/nhóm đền – tháp Chămpa trong thung lũng, trên sườn đồi, chân núi, ven biển, trong rừng sâu…, những dòng họ Ông, Ma, Trà, Chế… với những con người da đồng hun, mũi cao, mắt sâu, tóc xoăn, những huyền tích, những lễ hội Katé, nhiều di tích Chăm và ảnh hưởng văn hóa Chăm còn “nhìn” thấy được và có thể tìm hiểu, nghiên cứu được ở Thanh, Nghệ, Tĩnh, ở châu thổ Bắc Bộ, ở ngay nội đô và ven đô Hà Nội… Và ngôn ngữ Chăm vẫn là sinh ngữ (Ngôn ngữ là sản phẩm/thành phần văn hóa). Người ta bảo “chính trị qua đi, văn hóa ở lại” (Les poliques passent, les cultures restent)”. Continue reading