Yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo trong tôn giáo của người Chăm Ahiér qua bộ kinh Lá buông (Agal Bac) mới phát hiện


YẾU TỐ BẢN ĐỊA, BÀLAMÔN GIÁO VÀ ISLAM GIÁO TRONG TÔN GIÁO CỦA NGƯỜI CHĂM AHIÉR QUA BỘ KINH LÁ BUÔNG (AGAL BAC) MỚI PHÁT HIỆN

Sakaya

Tóm tắt: Bài viết này, tác giả giới thiệu tổng quan về chủ đề, nội dung của bộ kinh – văn bản lá buông (agal bac) mà tu sĩ Basaih, Po Adhia người Chăm Ahiér đang lưu giữ và dùng để hành lễ hiện nay. Thông qua bộ kinh và việc thực hành nghi lễ của các tu sĩ, tác giả bóc tách nhiều lớp văn hóa, tôn giáo khác nhau trong cộng đồng Chăm. Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng: tôn giáo Bàlamôn ở người Chăm Ahiér không hoàn toàn chính thống mà là sự dung hòa các yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo.

Continue reading

The Barefoot Anthropologist: The Highlands of Champa and Vietnam in the Words of Jacques Dournes

The Barefoot Anthropologist: The Highlands of Champa and Vietnam in the Words of Jacques Dournes

Andrew Hardy

French anthropologist Jacques Dournes lived in Vietnam for 25 years, from 1946 to 1970, studying the culture of the Jarai and other highland ethnic groups. He became a renowned ethnographer and the Jarai people became his lifelong passion.

In part 1 of this study, Andrew Hardy explores Dournes’s challenging monograph Potao, une théorie de pouvoir chez les Indochinois jorai and his views on the role of the highlanders in ancient Champa. In part 2, Dournes speaks animatedly with the author about the Jarai, his feelings about culture and economics, his understanding of Vietnam’s history, and his personal experience of living in the Central Highlands. The French transcript of the interview is presented in the appendix.

ANDREW HARDY works at the Ecole Francaise d’Extreme-Orient (EFEO), specializing in the history of Vietnam. He is the author of Red Hills: Migrants and the State in the Highlands of Vietnam.

Khám phá Palei Hamu Craok (Discover Hamu Craok Village)

Khám phá Palei Hamu Craok

Khám phá làng Gốm Bàu Trúc – Ninh Thuận (Palei Hamu Craok)🏺🗿🏆 Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công và kỹ thuật. (HTVHV Tập 30)

Nghiên Cứu Chăm – Chamstudies 發佈於 2018年7月26日星期四

Khám phá làng Gốm Bàu Trúc – Ninh Thuận (Palei Hamu Craok)
🏺🗿
Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công và kỹ thuật. (HTVHV Tập 30)

Miền Trung Việt Nam và Văn hóa Champa: Một cái nhìn địa văn hóa

Image result for Tran Quoc VuongTrần Quốc Vượng 

Trên dải đất miền Trung Việt Nam hiện tại, chủ yếu là từ Đèo Ngang cho đến Hàm Thuận, nhiều thời bao gồm cả Tây Nguyên, đã nảy sinh, phát sáng rực rỡ rồi tắt dần một nền văn minh độc đáo, ta gọi là văn minh Chămpa

  1. Lời mở

Từ một hai thế kỷ đầu Công nguyên cho đến các thế kỷ XVII-XVIII, trên dải đất miền Trung Việt Nam hiện tại, chủ yếu là từ Đèo Ngang cho đến Hàm Thuận, nhiều thời bao gồm cả Tây Nguyên, đã nảy sinh, phát sáng rực rỡ rồi tắt dần một nền văn minh độc đáo, ta gọi là văn minh Chămpa mà sợi dây liên kết (theo F. Engels: “sợi dây liên kết văn minh là Nhà nước” (xem Nguồn gốc gia đình tư hữu và Nhà nước, 1882) là các nhà nước mà sử sách Trung Hoa, Đại Việt gọi bằng những tên Lâm ẤpHoàn VươngChiêm Thành, với các miền lãnh thổ – cũng có thể là các “tiểu quốc” xuất hiện trong sử sách Hoa Việt dưới những cái tên Địa Lý, Ma Linh, Bố Chính, châu Ô, châu Lý, Chiêm Động, Cổ Lũy, Thi Bị, Thượng Nguyên, Bôn đà lãng…, hay trong bi ký Phạn – Chàm với những tên Chămpapura, Amaravati, Vijaya, Kauthara, Panduranga, Virapura, v.v…

Văn minh Chămpa đã tắt, hay đúng hơn, các nhà nước Chămpa đã không còn tồn tại từ vài trăm năm nay, song tộc Chăm và các tộc bà con theo mẫu hệ còn đó: Chăm H’rê, Chăm H’roi, Raglai, Jarai, Rhaday… Văn hóa Chăm vẫn còn đây, sống động ở Ninh Thuận (với làng gốm Bàu Trúc), Bình Thuận hay là các phế tích “thành lồi’, “giếng Hời”, “cánh đồng chăm” theo cách gọi của người Kinh – Việt ở Bình – Trị – Thiên, Nam – Ngãi – Bình – Phú, Khánh Hòa – Phan Rang, Phan Rí, Phan Thiết…, những “thánh địa” (sanctuaive) Mỹ Sơn, Đồng Dương, Phong Nha, những cụm/nhóm đền – tháp Chămpa trong thung lũng, trên sườn đồi, chân núi, ven biển, trong rừng sâu…, những dòng họ Ông, Ma, Trà, Chế… với những con người da đồng hun, mũi cao, mắt sâu, tóc xoăn, những huyền tích, những lễ hội Katé, nhiều di tích Chăm và ảnh hưởng văn hóa Chăm còn “nhìn” thấy được và có thể tìm hiểu, nghiên cứu được ở Thanh, Nghệ, Tĩnh, ở châu thổ Bắc Bộ, ở ngay nội đô và ven đô Hà Nội… Và ngôn ngữ Chăm vẫn là sinh ngữ (Ngôn ngữ là sản phẩm/thành phần văn hóa). Người ta bảo “chính trị qua đi, văn hóa ở lại” (Les poliques passent, les cultures restent)”. Continue reading

Potent Places in Central Vietnam: ‘Everything that Comes Out of the Earth is Cham

To cite this article: Anne-Valérie Schweyer (2017): Potent Places in Central Vietnam:
‘Everything that Comes Out of the Earth is Cham’, The Asia Pacific Journal of Anthropology, DOI:
10.1080/14442213.2017.1370478
To link to this article: https://doi.org/10.1080/14442213.2017.1370478

Continue reading

Weaving Life Across Borders: The Cham Muslim Migrants Traversing Vietnam and Malaysia

Angie Ngoc TranImage result for Angie Ngoc Tran California State University, Monterey Bay

California State University, Monterey Bay, USA
e-mail: atran@csumb.edu
Abstract

Focusing on the understudied Cham (Sunni) Muslims who live in the Mekong Delta region of southern Vietnam, decades after Vietnam joined the market system, I found that they have sustained their century-old mobile ways of life—including retailing, fishing, and sewing—in close connection with the global Islamic community to make a living and to continue their religious studies. But a mixed picture emerges in their response to Vietnam’s labor export policy since 2002: practicing geographical agency with short-term successes but facing more risks as both men and women engage in extra local journeys, crossing borders into Cambodia, Thailand, and Malaysia. Continue reading

Reviving traditions and creating futures

William Noseworthy

Katé is one of the largest festivals and religious gatherings of the Cham people of Southeast Asia. It is the largest Cham festival in Vietnam, where the Chams have their ancestral homeland. It is perhaps due to its popularity that there are two dominant misconceptions regarding Katé. The first is that Katé is the ‘Cham New Year’. The second is that the festival is limited to the Cham ‘Brahmanist’ population, known as the Cam Ahier (or simply Cam). Continue reading

[Documentary film] Le royaume de la déesse

Dans l’ancien royaume du Champa, au sud du Vietnam, Po Nagar règne toujours en déesse incontestée. Elle a instauré le pouvoir des femmes sur les hommes. Chez les Chams, les femmes sont les chefs de famille et les ancêtres fondatrices de toute lignée familiale. Sous l’égide de Po Nagar, une minorité de Chams a subsisté jusqu’à nos jours. Les derniers héritiers du Champa continuent de pratiquer une religion originale peuplée de génies.

Durée 52 minutes

© Sasana Productions 2007 Marc Rozenblum

Images Lê Quang Hung –

Réalisation Agnès De Féo

Interprète Pham Hoang Hà –

Musique Che Linh –

Voix Anne-Sophie Aubin –

Montage Louise Lux

Traduction du vietnamien et sous-titrage Philippe Lambert

[Documentary film] A Strange Islam

Agnès De Féo’s documentary on Chams Bani of Vietnam

52 minutes – 2006

Un islam insolite (with English subtitles)
Réalisé par Agnès de Féo, 51 min, 2006, version khère avec sous-titres anglais
Dans ce documentaire, nous découvrirons la communauté Cham dans le sud-ouest du Vietnam. La majorité est de religion Hindou mais un tiers des villageois Cham sont musulmans. Ils sont divisés en deux branches (Cham Bani et Cham Sunni) et sont les descendants, un royaume dans le milieu du 19ème siècle.