Vương Quốc Champa. Địa Dư, Dân Cư và Lịch Sử

Gs. Ts. Pièrre-Bernard LAFONT
Chuyển ngữ sang tiếng Việt bởi
Hassan Poklaun

Kết quả hình ảnh cho vÆ°Æ¡ng quốc champa địa dÆ° dân cÆ° và lịch sá»­LỜI MỞ ĐẦU

Champa là một vương quốc xuất hiện tại miền trung Việt Nam từ thế kỷ thứ II cho đến đầu thế kỷ thứ XIX. Vào những thời kỳ vàng son nhất, lãnh thổ Champa bao gồm vùng đồng bằng duyên hải và cả khu vực cao nguyên của miền trung Việt Nam hiện nay, nằm giữa hai bán vĩ tuyến 18 và 11.

Thế kỷ thứ X là thời kỳ đánh dấu cho trang sử huy hoàng nhất của Champa, nhưng cũng là giai đoạn mà vương quốc này bắt đầu đối phó với Đại Việt vừa mới thoát ra khỏi nền đô hộ của Trung Hoa để tạo cho mình một quốc gia có chủ quyền. Kể từ đó, vương quốc Đại Việt khởi đầu làm áp lực với Champa càng ngày càng lớn mạnh, gây ra sự xụp đổ thủ đô Vijaya (Đồ Bàn) vào năm1471, kéo theo cuộc Nam Tiến nhằm xâm chiếm lãnh thổ phía bắc của Champa đồng thời phá tan cả truyền thống Ấn Giáo, vốn là yếu tố cơ bản trong tiến trình phát triển nền văn minh của vương quốc này. Mặc dầu lãnh thổ Champa bị thu hẹp vào khu vực ở phía nam kể từ thế kỷ Vuơng quốc Champa thứ XV nhưng vương quốc Champa vẫn còn tồn tại với danh nghĩa là một quốc gia độc lập có chủ quyền, tiếp tục biểu dương sức năng động của mình để củng cố lại hệ thống tổ chức xã hội và dung nạp thêm các giá trị tinh thần mới để xây dựng cho mình một nền văn minh có đặc thù rất là riêng biệt. Continue reading

The Kingdom of Champa: geography – population – history

“Vương quốc Champa: Dịa dư – dân cư – lịch sử” của Gs. P-B. Lafont là tác phẩm nằm trong chương trình nghiên cứu “Champa và mối liên hệ với thế giới Mã Lai” của Trung Tâm Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) có trụ sở tại Kuala Lumpur, đặt dưới sự điều hành của Pgs. Ts. Po Dharma. Tác phẩm này viết bằng tiếng Pháp do nhà xuất bản Les Indes Savantes ấn hành tại Paris năm 2007. Nhằm giúp độc giả không đọc tiếng Pháp, Ts. Po Dharma xin Trung Tâm EFEO-Kuala Lumpur cấp giấy phép để dịch tác phẩm này sang tiếng Việt, do IOC-Champa xuất bản vào năm 2011.Microsoft Word - A1 Bia dau.doc

Continue reading