[Phản biện sách] Văn hoá Sa Huỳnh với Đông Nam Á (phần 2)

Chamstudies.net xin trân trọng giới thiệu phần tiếp theo về phản biện văn hoá Sa Huỳnh với Đông Nam Á của một nhà nghiên cứu trẻ.

Đổng Thành Danh 

Trung tâm Nghiên Cứu Văn Hoá Chăm tỉnh Ninh Thuận

danh

 

Sách Văn hóa Sa Huỳnh với Đông Nam Á của nhóm tác giả Nguyễn Văn Chừng, Dương Minh Chính, Lê Văn Công, Lê Sơn, Nguyễn Văn Thanh, Lê Quốc Ân, Nguyễn Quốc Chiến được ấn hành bởi nhà xuất bản Hồng Đức (Hà Nội) vào năm 2015. Cuốn sách có 283 trang, ngoài lời giới thiệu (của Pgs. Ts. Phan An thuộc Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), lời nói đầu của Ts. Lê Sơn (thuộc nhóm tác giả), mục lục và phụ lục thì có 4 chương chính:

  • Chương 1: Những vương quốc hùng mạnh đã từng tồn tại trên dãi đất Việt Nam trong quá khứ.
  • Chương 2: Ba trung tâm văn hóa thời cổ Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo.
  • Chương 3: Người Sa Huỳnh.
  • Chương 4: Nước Việt Thường Thị, nước Lâm Ấp.

Cuốn sách là một công trình chuyên khảo của nhóm tác giả về nền văn hóa Sa Huỳnh và lịch sử miền Trung Trung Bộ trong các thế kỷ đầu thiên niên kỷ I sau Công nguyên. Trong đó, các tác giả tổng hợp các nguồn tư liệu về khảo cổ học, sử học để chứng minh rằng văn hóa Sa Huỳnh nằm trong địa phận nước Việt (trang 9) và lãnh thổ của người Việt cho đến thế kỷ thứ III sau Công nguyên kéo dài đến tận đèo Cả (hoặc núi Thạch Bi) (trang 10 – 11). Tuy nhiên, công trình của nhóm tác giả chứa đựng nhiều hạn chế và sai lệch về mặt học thuật cần được chỉnh sửa và bổ sung, bài viết này sẽ trình bày một số những sai lầm và thiếu sót về khoa học của cuốn sách hầu cung cấp một cách nhìn chân xác về lịch sử. Continue reading

[Phản biện sách] Văn hoá Sa Huỳnh với Đông Nam Á (phần 1)

wp_000701Isvan

PHẢN BIỆN VỀ SÁCH NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HOÁ SA HUỲNH

Khảo cổ học Sa Huỳnh là một mảng nghiên cứu thu hút rất nhiều sự quan tâm của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước. Sau hơn 100 năm nghiên cứu với 3 giai đoạn chính: giai đoạn 1909 – 1960, giai đoạn 1975 đến đầu thập kỷ 90 của thế kỷ 20, những năm 90 của thế kỷ 20 đến thập niên đầu thế kỷ 21.Cho đến nay nghiên cứu về Sa Huỳnh đã đạt nhiều thành tựu quan trọng. Bên cạnh đó nhiều nhà khảo cổ học cũng đã có nhiều nhà khoa học tên tuổi tham gia vào nghiên cứu này nhưM.Vinet, Madeleine Colani, H. Parmentier, Cabarre, nhà khảo cổ học Thụy Điển Olov Janse, Wilhelm G. Solheim, Saurin, H. Fontaine,Cố GS Trần Quốc Vượng, GS Hà Văn Tấn, PGS. TS Po Dharma, PGS. TS Lâm Thị Mỹ Dung, GS Trần Kì Phương, Cao Xuân Phổ, Ngô Văn Doanh, Lê Đình Phụng, Lương Ninh…v.v…

Trong các chương trình đào tạo Khảo cổ học ở Mỹ về Đông Nam Á, khảo cổ học Sa Huỳnh cùng với nhiều nền văn hoá khảo cổ ở Việt Nam được đưa vào nội dung giảng dạy. Tôi cũng may mắn được học môn học này và được tiếp xúc với nhiều nghiên cứu về khảo cổ học ở Đông Nam Á.Chính vì vậy, khi được biết có một nghiên cứu về Sa Huỳnh vớitiêu đề “Văn hoá Sa Huỳnh với Đông Nam Á” của nhóm tác giả Nguyễn Văn Chừng, Dương Minh Chính, Lê Văn Công, Lê Sơn, Nguyễn Văn Thanh, Lê Quốc Ân, và Nguyễn Quốc Chiến xuất bản tại nhà xuất bản Hồng Đức năm 2015thì tôi rất kỳ vọng sẽ được cập nhật và học hỏi thêm những phát hiện mới về nghiên cứu Sa Huỳnh. Continue reading

Sa Huynh regional and inter-regional interactions in the Thu Bon valley, Quang Nam province, central Vietnam

Lam Thi My Dzung

Director, Museum of Anthropology, Hanoi National University, Vietnam

Email: lam_mydzung@yahoo.com 

UntitledABSTRACT

Around 500 BC, the introduction of iron working technology caused radical changes in social structure in both mainland and insular Southeast Asia. The most important phenomenon, which had strong impacts in all aspects of life, was the transformation from small and egalitarian to large and complex societies. This complexity laid the foundations for the emergence and development of early states in the area. The causes and dynamics of these processes were various in nature and included both internal and external elements. Using site and artefact distributions in the Thu Bon Valley, one of the largest and most fertile riverine areas in the whole of central Vietnam, we examine the nature and evolution of regional and inter–regional interaction between Sa Huynh communities and the outside world, especially with the Han Chinese, the Dong Son of northern Vietnam, and contemporary cultures in South and Southeast Asia. Continue reading

Văn hóa Sa Huỳnh từ những phát hiện và nghiên cứu mới

Lâm Thị Mỹ Dung
1. Nghiên cứu văn hóa Sa Huỳnh: Thành tựu và Cách thức tiếp cận
1.1. Khởi đầu nghiên cứu (1909 – 1960).
Trong giai đoạn này việc phát hiện nghiên cứu, xác định và định danh nền văn hóa Sa Huỳnh thuộc về những học giả Pháp. Nhiều cuộc khai quật đã được tiến hành ở tỉnh Quảng Ngãi, Phan Thiết (muộn hơn một chút là những khai quật mộ chum ở khu vực Đông Nam Bộ). Mặc dù còn có không ít ý kiến phê phán phương pháp khai quật của các học giả Pháp cũng như quan điểm truyền bá luận của họ trong diễn giải di tích, di vật, nhưng tư liệu khai quật các địa điểm này đã làm sáng tỏ đáng kể một số khía cạnh của văn hóa Sa Huỳnh như niên đại, táng thức, loại hình hiện vật…
Bên cạnh nghiên cứu điền dã, văn hóa Sa Huỳnh bước đầu đã được nghiên cứu trong bối cảnh Đông Nam Á. Tiếp cận liên văn hóa đã được W. Soilhem áp dụng trong những nghiên cứu của mình về đồ gốm, khái niệm “truyền thống gốm Sa Huỳnh- Kalanay” sau đổi thành “phức hệ gốm Sa Huỳnh- Kalanay” mà ông đưa ra tuy gặp nhiều ý kiến trái chiều song không phải là không có cơ sở. Những tư liệu mới đây ở Hòa Diêm (Khánh Hòa), Giồng Nổi (Bến Tre), Giồng Lớn (Bà Rịa – Vũng Tàu)… đã củng cố quan điểm về hai truyền thống gốm và mối quan hệ giữa hai truyền thống này ở Đông Nam Á thời tiền sử.

Mộ đất văn hóa Sa Huỳnh: Nghiên cứu trong bối cảnh Việt Nam và khu vực Đông Nam Á

Nguyễn Thị Hảo*, Hoàng Thuý Quỳnh**
Bài tham dự Hội nghị Khoa học Quốc tế “100 năm phát hiện và nghiên cứu văn hóa Sa Huỳnh”

Giới thiệu
Một thế kỷ đã trôi qua từ phát hiện đầu tiên (1909), văn hóa Sa Huỳnh đã tạo ấn tượng đặc biệt với phương thức mai táng trong các chum mộ bằng gốm (hay còn gọi là quan tài gốm). Cho đến nay, phương thức mai táng này vẫn là đặc điểm nhận biết đặc trưng của nền văn hóa rực rỡ thuộc thời đại Sắt, nằm dọc vùng duyên hải miền Trung Việt Nam. Tuy nhiên, với những thành tựu phát hiện và nghiên cứu khảo cổ học gần đây, các nhà nghiên cứu đã công nhận sự tồn tại một táng thức mới của cư dân cổ Sa Huỳnh: phương thức mai táng trong mộ đất. Mặc dù số lượng và tỉ lệ của mộ đất hiện chỉ chiếm một phần nhỏ so với loại hình mộ quan tài gốm, nhưng sự tồn tại của chúng cho thấy mộ quan tài gốm không phải là loại mộ duy nhất trong táng thức của người cổ văn hóa Sa Huỳnh, và cũng thể hiện sự đa dạng trong táng thức của cư dân cổ nơi đây. Continue reading

Exogenous and Indigenous Factors in the Formation of Early States in Central Vietnam

Lam Thi My Dung

Associate Professor, University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Vietnam

Abstract

downloadDuring recent decades there have been important achievements in archaeological studies of Central Vietnam. The achievements in excavations and research results on the transitional period from Late Prehistory to Early History, c. 500 BC to c. AD 300, on the late Sa Huynh culture and the early period of Cham culture are especially noteworthy. Based on these archaeological finds and discoveries contemporary Vietnamese archaeologists are investigating the dynamic cultural contacts of this area with the external world and the strong acculturation between exogenous and indigenous factors which led to the establishment of early states in this region. Due to qualitative and critical changes a number of local cultural features disappeared, while the forms and behavioral patterns of a new cultural structure appeared to replace the old elements. This essay will address the following subjects: 1. The archaeological sequences in Central Vietnam during the period from 500BC to AD 300; 2. Social changes reflected in archaeological sites and artifacts especially in the archaeological materials which evidence the transitional phase from late Sa Huynh culture to early Cham culture. 3. This presentation will also cover the so-called Sinicization and Indianization of the area and the impact of indigenous elements on the formation process of early states in Central Vietnam.

Access the full paper here: http://crs.w3.kanazawa-u.ac.jp/other/doc/3_7_lam_thi_my_dung.pdf