Một số vấn đề nghiên cứu liên quan đến tín ngưỡng – tôn giáo truyền thống của người Chăm hiện nay ở Việt Nam

PGS.TS Thành Phần

2651bccdf569624a4f48e40145290b58_640Để hiểu rõ về tín ngưỡng tôn giáo truyền thống của người Chăm thấu đáo hơn, chúng tôi tập trung quan tâm đến mối quan hệ giữa các cộng đồng người Chăm qua việc sử dụng thuật ngữ bản địa, nhận diện lại cơ cấu tổ chức xã hội truyền thống và mối quan hệ giữa các tầng lớp xã hội trong cộng đồng người Chăm ngày nay

 

Continue reading

Bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống qua lễ tục Ew Muk kei, lễ hội Kate – Ramawan và lễ hội Rija Nagar

Thành Phần(*)

khach-san-corvin-vung-tau-22607

Người Chăm[1] là một trong 54 dân tộc ở Việt Nam, có dân số khoảng 161.729 người[2]. Đây là cư dân bản địa thuộc loại hình nhân chủng Indonesien[3]. Tiếng nói của họ gần gũi với tiếng các dân tộc Raglai, Churu, Jarai và Ê-đê, thuộc nhóm ngôn ngữ Mã lai – Đa đảo (Malayo – Polynesian), hệ ngôn ngữ Nam Đảo – Austranesian[4] (Collins J., 1991: 108 – 121).

Do trải qua nhiều biến cố trong lịch sử, đã làm cho địa bàn cư trú của tộc người Chăm bị xáo trộn, phân bố phân tán cách biệt nhau về điều kiện địa lý và môi trường xã hội, chia tách thành nhiều nhóm cộng đồng tộc người mang tính đặc thù cho từng khu vực địa phương khác nhau, không còn đồng nhất như trước đây. Đặc biệt là tín ngưỡng tôn giáo, hầu như có khuynh hướng biến đổi theo xu thế địa phương hóa. Điều này đã dẫn đến sự phân hóa thành ba vùng địa phương khác nhau: vùng Trung Trung Bộ (cộng đồng địa phương người Chăm Hroi[5] ở Phú Yên và Bình Định)[6]; vùng Nam Trung Bộ (cộng đồng địa phương người Chăm Klak[7] ở Ninh Thuận và Bình Thuận); vùng Tây Nam Bộ (cộng đồng địa phương người Chăm Biruw ở An Giang, Tây Ninh và Tp. Hồ Chí Minh) [Thành Phần, 2012:89]. Continue reading

Palei – một hình thái cư trú của cộng đồng ngừơi Chăm ở Việt Nam

Thành Phần**

TÓM TẮT79ece6ad4f0717e93ef68432fea44b04_640

Trong lịch sử phát triển của các dân tộc, hình thái tổ chức cộng cư truyền thống như làng, bản, mường, phum, sóc, buôn, palei… ngày nay được xem như là những tế bào xã hội của Việt Nam nói chung và đặc trưng văn hóa tộc người nói riêng. Đây là đơn vị cơ sở tổ chức xã hội chịu tác động của khá nhiều yếu tố khác nhau như địa lý tự nhiên, hình thái sinh hoạt kinh tế, môi trường lịch sử – xã hội, đặc điểm sinh hoạt văn hóa và quan hệ giao lưu văn hóa giữa các dân tộc, v.v… Bài viết này sẽ trình bày các hình thái cư trú của người Chăm ở Việt Nam bao gồm hình thái cư trú của người Chăm ở duyên hải miền Trung Trung Bộ, hình thái cư trú của người Chăm ở Tây Nam Bộ và hình thái cư trú của người Chăm ở TP Hồ Chí Minh.

Từ khóa: người Chăm, Palei, hình thức, cư trú, tổ chức cộng đồng Continue reading

The issues of spoken language and writing system of Ethnic minorities in Vietnam in anthropology training and research (The case of ancient written materials of the Cham)

Thanh Phan
University of Social Sciences and Humanities, VNU-HCM

Untitled

ABSTRACT: The Cham in Vietnam have possessed a writing system for ages. Basing on Sanskrit and Arabian characters, they created many different characters to record issues related to their history, culture, religion, custom, and so on. As a result, in the late 19th and early 20th centuries, foreign researchers doing research on their history and civilization paid close attention to reading and exploring the Cham’s ancient written materials. However, in Vietnam, seldom is there any scholar, particularly in anthropology and ethnology, being interested in this issue. This is in fact a barrier to Vietnamese anthropologists and ethnologists who attempt to scientifically and intensively study on the
Cham culture. This paper presents the current situation of exploring the Cham’s ancient written materials in Vietnam in order to propose some solutions for the training of the Cham language in particular, and of ethnic minority languages in general for the sake of anthropology training and research in Vietnam.
Keywords: training, language, ethnicity, minority, anthropology.

Full paper: 7948-28333-1-PB