Yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo trong tôn giáo của người Chăm Ahiér qua bộ kinh Lá buông (Agal Bac) mới phát hiện


YẾU TỐ BẢN ĐỊA, BÀLAMÔN GIÁO VÀ ISLAM GIÁO TRONG TÔN GIÁO CỦA NGƯỜI CHĂM AHIÉR QUA BỘ KINH LÁ BUÔNG (AGAL BAC) MỚI PHÁT HIỆN

Sakaya

Tóm tắt: Bài viết này, tác giả giới thiệu tổng quan về chủ đề, nội dung của bộ kinh – văn bản lá buông (agal bac) mà tu sĩ Basaih, Po Adhia người Chăm Ahiér đang lưu giữ và dùng để hành lễ hiện nay. Thông qua bộ kinh và việc thực hành nghi lễ của các tu sĩ, tác giả bóc tách nhiều lớp văn hóa, tôn giáo khác nhau trong cộng đồng Chăm. Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng: tôn giáo Bàlamôn ở người Chăm Ahiér không hoàn toàn chính thống mà là sự dung hòa các yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo.

“Từ trước đến nay, các học giả Pháp và Việt Nam khi nghiên cứu về cộng đồng người Chăm Ahiér thường kết luận họ là người Chăm Bàlamôn giáo. Để có kết luận trên, nhiều tác giả chỉ dựa vào tài liệu điền dã, phỏng vấn và mô tả sơ lược lễ nghi tại thực địa. Nên một số nhận định về người Chăm Bàlamôn còn cần bổ cứu thêm. Tài liệu văn bản lá buông (agal bac) của người Chăm góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề về người Chăm Ahiér. Nghiên cứu tài liệu này, chúng tôi không tìm được gì thêm về yếu tố Bàlamôn giáo, mà bộ kinh này chỉ chứa đựng tàn dư của Bàlamôn giáo và một ít văn hóa bản địa, còn lại là bị Islam giáo hóa hoàn toàn. Giữa cộng đồng Chăm Ahiér và Chăm Awal/Bani không đứng biệt lập mà có mối quan hệ với nhau khăng khít. Chính những yếu tố này đã tạo thành bản sắc văn hóa, tôn giáo riêng của cộng đồng người Chăm vùng Panduranga (Ninh – Bình Thuận ngày nay) bắt đầu từ sau thế kỷ XV, khi nền văn minh Ấn Độ sụp đổ ở Champa cũng như các quốc gia Đông Nam Á. Vì vậy, không nên gọi “Chăm Bàlamôn” mà phải trả về nghĩa gốc, tên tự gọi của dân tộc Chăm là “Chăm Ahiér” (nhóm Chăm theo Islam giáo sau) và Chăm Islam giáo cũ là “Chăm Awal” (nhóm Chăm theo Islam giáo trước).”

Từ khóa: Chăm Ahiér, kinh lễ, dung hòa, bản địa, Bàlamôn giáo, Islam giáo.

Full Articlehttp://bit.ly/Sakaya2016TonGiao

INDIGENOUS ELEMENTS, HINDUISM AND ISLAM IN RELIGION OF THE CHĂM AHIÉR THROUGH THE AGAL BAC SCRIPTURES

Sakaya

The author presents an overview of the topic and content of the agal bac scriptures that preserved by Basaih, Po Ahiér Adhia (Chăm Ahiér clergies) and they are currently used in rites. Through the scriptures and practice of the religious rites of the clergy, the author dissected the cultural and religious layers in the Chăm community. The research indicated that Hinduism of Chăm Ahiér is not entirely orthodox but it is tolerance of indigenous elements, Hinduism and Islam.

Keywords: Chăm Ahiér, ritual scriptures, indigenous, Hinduism, Islam.

Citation
Văn Món Sakaya, T. Yếu tố bản địa, Bàlamôn giáo và Islam giáo trong tôn giáo của người Chăm Ahiér qua bộ kinh Lá buông (Agal Bac) mới phát hiện. Nghiên cứu Tôn Giáo, 151(1), 86-99.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *